Als je water in de regenton stinkt, komt dat vrijwel altijd door anaerobe bacteriën. Dat zijn micro-organismen die actief worden zodra het water zuurstofarm raakt. Stilstaand regenwater verliest langzaam zijn zuurstof, waarna deze bacteriën afbraakprocessen starten die een typische rotte of zwavelachtige geur veroorzaken. Gelukkig is het probleem goed te verhelpen.
Waarom water in een regenton gaat stinken
Regenwater dat lang stilstaat, verliest contact met de lucht. Het zuurstofgehalte daalt, en dat is precies de omgeving waarin anaerobe bacteriën floreren. Ze breken organisch materiaal af, zoals bladeren, mos, algen en insecten die in het vat zijn terechtgekomen. Dat afbraakproces produceert gassen zoals waterstofsulfide, wat de karakteristieke rotte-eieren-lucht geeft.
Een regenton die in de schaduw staat warmt minder snel op, maar dat biedt geen garantie. Zelfs koud stilstaand water kan gaan stinken als er genoeg organisch materiaal in zit. Een ton die in de zon staat, warmt juist sneller op en stimuleert bacteriegroei nog verder. Beide situaties kunnen dus tot stank leiden, alleen via een iets ander tempo.
De meest voorkomende oorzaken op een rij
- Bladeren, mos of algen die vanuit de dakgoot in de ton spoelen
- Insecten (bv. muggenlarven) die in het water leven en afsterven
- Geen of een kapot deksel, waardoor de ton open staat
- Water dat wekenlang niet gebruikt of ververst wordt
- Vuil of aanslag op de binnenwand van de ton
- Een filter bij de dakgootinvoer die niet of nauwelijks werkt
Het gaat bijna altijd om een combinatie van stilstaand water én organisch materiaal. Alleen al het weghouden van bladeren en dood organisch materiaal kan het probleem sterk verminderen.
Water regenton stinkt: zo los je het stap voor stap op
Begin met de ton leegmaken en grondig schoonmaken. Spoel de binnenwand af met een borsteltje en schoon water. Gebruik geen agressieve reinigingsmiddelen als je het water daarna op planten wilt gebruiken, want resten kunnen schadelijk zijn voor je tuin. Een oplossing van water met een kleine hoeveelheid azijn werkt goed om aanslag en bacteriefilm los te maken, en is onschadelijk voor planten zodra het is uitgespoeld.
Controleer daarna de dakgootfilter of invoerfilter. Als die ontbreekt of verstopt zit, spoelt er bij elke regenbui nieuw vuil de ton in. Installeer een dakgootfilter of -afleider die grof vuil tegenhoudt voor het water de ton in stroomt. Dat is de meest effectieve langetermijnmaatregel.
Zorg ook voor een goed sluitend deksel. Een open ton vangt niet alleen bladeren en insecten op, maar geeft muggen ook de kans om eitjes te leggen. Muggenlarven sterven af in het water en versterken de stank. Een deksel houdt dit buiten.
Regenwater fris houden: dit werkt écht
Een paar koperen muntjes of een klein stuk koperen draad in de ton helpt volgens tuiniers om algengroei te remmen. Koper heeft een licht algenwerende werking en is in kleine hoeveelheden onschadelijk voor planten. Dit is geen wetenschappelijk bewezen middel, maar wordt breed toegepast en werkt voor velen goed als aanvullende maatregel.
Gebruik het water regelmatig. Hoe sneller het water roteert, hoe minder kans op stank. Als je de ton in de zomer weinig gebruikt, tap dan af en toe een emmer af, ook al gebruik je het water alleen voor het terras afspuiten. Dat voorkomt dat het water wekenlang stilstaat.
Sommige tuinders voegen een kleine hoeveelheid EM-bacteriën (effectieve micro-organismen) toe aan de ton. Die producten zijn verkrijgbaar in tuincentra en bevatten nuttige bacteriën die de schadelijke, stinkende bacteriën verdringen. Of dit echt zinvol is, hangt af van de situatie, maar het is niet schadelijk voor planten.
Mag je stinkend regenwater nog gebruiken in de tuin?
Voor de meeste sierplanten en gazon is licht mufruikend regenwater geen probleem. De bacteriën die de stank veroorzaken zijn in de regel niet schadelijk voor planten. Gebruik het water bij voorkeur bij de wortels en niet over bladeren of eetbare gewassen heen. Voor moestuingroenten, kruiden of fruit dat je rauw eet, is het verstandiger om geen water te gebruiken dat sterk ruikt, gewoon om elk risico te vermijden.
Schoonmaken, een goede filter bij de invoer en een goed deksel lossen het probleem bij de meeste regentonnen duurzaam op. Het is een kwestie van een uurtje werk en daarna een paar keer per jaar even controleren of de filter schoon is.
