Een infiltratiesysteem voor regenwater is een voorziening die hemelwater tijdelijk opslaat en daarna langzaam in de omliggende bodem laat wegsijpelen. In plaats van het water via het riool af te voeren, verwerk je het lokaal op eigen terrein. Dat vermindert de belasting op het riool en zorgt ervoor dat grondwater wordt aangevuld.
Dit soort systemen wordt steeds vaker toegepast bij woningen, bedrijven en openbare ruimtes, vooral nu hevige regenbuien en wateroverlast vaker voorkomen. Maar niet elk perceel of elke situatie is geschikt. Hieronder lees je hoe een infiltratiesysteem precies werkt, welke varianten er zijn en waar je op moet letten voor je een keuze maakt.
Hoe werkt een infiltratiesysteem voor regenwater?
Een infiltratiesysteem werkt in twee stappen: bergen en infiltreren. Het regenwater dat op daken, opritten of andere verharde oppervlakken valt, wordt via een afvoerpijp naar het systeem geleid. Daar wordt het tijdelijk opgeslagen. Daarna sijpelt het water geleidelijk door de wanden of de bodem van het systeem de grond in.
De snelheid waarmee het water in de bodem trekt, hangt af van de bodemsoort. Zandige of grindrijke grond laat water snel door. Kleigrond doet dat veel langzamer en maakt infiltratie soms zelfs onmogelijk. Vóór je een systeem laat installeren, is het verstandig om de doorlaatbaarheid van je bodem te laten meten met een zogenaamde infiltratietest.
Welke typen infiltratiesystemen zijn er?
Er zijn meerdere varianten op de markt. De keuze hangt af van de beschikbare ruimte, de bodemgesteldheid en het budget.
- Infiltratiekrat (IT-krat): een rechthoekige krat van kunststof die ondergronds wordt ingegraven. De wanden zijn geperforeerd, zodat water langzaam kan wegzijpelen. Meerdere kratten kunnen aan elkaar worden gekoppeld voor een grotere capaciteit. Dit is veruit het meest gebruikte type voor particulieren.
- Infiltratieriool: een geperforeerde buis die ondergronds wordt gelegd, omgeven door grind. Geschikt voor langwerpige percelen waar weinig breedte beschikbaar is.
- Infiltratiegreppel of wadi: een ondiepe, begroeide verlaging in het maaiveld die regenwater opvangt en laat infiltreren. Wordt vaker toegepast in openbare ruimtes dan bij particuliere woningen.
- Infiltratiepoel: een open waterpartij of vijver die als buffer dient en het water laat infiltreren via de bodem. Vereist voldoende ruimte en een goed doorlatende ondergrond.
Voor een gemiddeld woonhuis met een dakvlak van 80 tot 100 vierkante meter is een systeem van infiltratiekratten het meest praktisch. De benodigde capaciteit hangt af van het dakoppervlak en de lokale neerslaghoeveelheid. Als vuistregel geldt dat je voor elk vierkante meter verhard oppervlak minimaal 50 tot 60 liter bergingscapaciteit aanhoudt, maar raadpleeg hiervoor altijd de richtlijnen van je gemeente of een installateur.
Vergunning en aansluiting: wat moet je regelen?
In veel gemeenten ben je verplicht om regenwater van nieuwbouw of verbouwde daken niet meer op het gemengd riool aan te sluiten. Sommige gemeenten verplichten je een infiltratieoplossing toe te passen. Controleer dit bij je eigen gemeente, want de regels verschillen per regio.
Voor het aanleggen van een ondergronds infiltratiesysteem is in de meeste gevallen geen bouwvergunning nodig, maar dit kan per gemeente verschillen. Wel heb je soms een melding of omgevingsvergunning nodig als je grondwater beïnvloedt of als het terrein in een beschermd gebied ligt. Vraag dit na voordat je begint.
Voor- en nadelen op een rij
Een infiltratiesysteem heeft duidelijke voordelen: je verlicht het riool, vermindert de kans op wateroverlast in de straat en vult het grondwater aan. Dat laatste is waardevol in droge periodes. Bovendien hoef je in veel gevallen minder of geen rioolheffing te betalen over het regenwater, afhankelijk van de gemeente.
De nadelen zijn er ook. De aanleg kost geld. Voor een particuliere woning liggen de kosten naar schatting tussen de 500 en 2.500 euro (2025), afhankelijk van de systeemgrootte, de bodemgesteldheid en de arbeidskosten. Op kleigrond werkt het systeem slecht of helemaal niet, waarna je een ander afvoerpad nodig hebt. Verder kan het systeem verstopt raken als er geen goede filter voor het instroompunt zit. Onderhoud is dus nodig, al is dat bij een goed aangelegd systeem beperkt.
Wanneer is een infiltratiesysteem niet geschikt?
Infiltratie werkt niet goed als de grondwaterstand al hoog is, omdat het water dan nergens naartoe kan. Ook op slecht doorlatende grond zoals zware klei heeft een infiltratiebak weinig effect: het water blijft staan en loopt over. In die gevallen kijk je beter naar een regenwaterput met hergebruik, een bovengrondse wadi of een combinatie waarbij het water vertraagd wordt afgevoerd naar het riool.
Heb je twijfels over je bodemgesteldheid of grondwaterstand? Laat een infiltratietest uitvoeren. Dat voorkomt een dure investering die uiteindelijk niet werkt.
Een infiltratiesysteem voor regenwater is in veel situaties een slimme en duurzame keuze, maar vraagt wel om de juiste voorbereiding. Check de bodem, vraag de gemeentelijke regels na en kies het type systeem dat past bij je perceel. Doe je dat goed, dan heb je er jarenlang profijt van met weinig onderhoud.
