Een wadi is een groene greppel of laagte in de openbare ruimte die regenwater opvangt, tijdelijk vasthoudt en langzaam laat wegzakken in de bodem. In Nederland staat de afkorting voor Water Afvoer Drainage en Infiltratie. De naam komt oorspronkelijk uit het Arabisch, waar het een droogdal aanduidt dat alleen bij regen watervoering heeft. In Nederland heeft het woord een heel eigen betekenis gekregen als oplossing voor wateroverlast in stedelijk gebied.
Een wadi ziet er in droge periodes uit als een gewoon groen stuk grond, vaak begroeid met gras of plantsoen. Valt er veel regen, dan loopt de laagte vol water. Dat water zakt daarna geleidelijk weg in de bodem in plaats van direct naar het riool te stromen. Zo verlicht een wadi de druk op het rioolstelsel én helpt het het grondwater aan te vullen.
Hoe een wadi precies werkt
Regenwater van daken, wegen of parkeerplaatsen wordt via afvoergoten of buizen naar de wadi geleid. De wadi bestaat uit een ondoorlatende of doorlatende laag, afhankelijk van het ontwerp, maar het principe is altijd hetzelfde: water wordt tijdelijk gebufferd. Onder de wadi zit doorgaans een pakket grof zand of grind dat het water opneemt. Vanuit dat pakket zakt het water langzaam verder de bodem in.
Duurt een regenbui te lang of is de grond al verzadigd, dan heeft een goede wadi een overloopvoorziening. Via een overloop of drempel loopt het water alsnog naar het riool, maar dan pas als de wadi zijn maximale capaciteit heeft bereikt. Zo functioneert het als een buffer die eerst zoveel mogelijk water vasthoudt voordat het riool aan de beurt is.
Waar je een wadi kunt aanleggen
Een wadi is in principe overal aan te leggen waar voldoende ruimte is en de bodem water kan opnemen. In Nederland worden wadi’s het meest aangelegd in woonwijken, op bedrijventerreinen en langs parkeerplaatsen. Ze zijn populair in nieuwbouwwijken, maar ook in bestaande buurten worden steeds vaker wadi’s aangelegd als vervanging voor traditionele regenwaterafvoer.
Belangrijk is dat de bodem doorlatend genoeg is. Op klei- of veengronden infiltreert water veel langzamer dan op zandgrond. In die gevallen is een wadi nog steeds mogelijk, maar dan vraagt het ontwerp meer aandacht. Soms wordt gekozen voor een ondiepe drainagelaag die het water vertraagd afvoert in plaats van volledig te laten wegzakken.
Achter in een tuin kan een kleine wadi ook prima. Je graaft een laagte van zo’n 20 tot 50 centimeter diep, vult de onderkant met grind en bedekt het geheel met een laag grond en gras of beplanting. Het regenwater van je dak leid je er via een regenpijp naartoe. Zo draag je op kleine schaal bij aan wateropvang zonder dat het ten koste gaat van het uiterlijk van je tuin.
Voordelen van een wadi
- Minder kans op wateroverlast bij hevige regenbuien, omdat het riool minder water tegelijk te verwerken krijgt.
- Aanvulling van het grondwater, wat in droge zomers steeds belangrijker wordt.
- Vergroening van de openbare ruimte. Een wadi ziet er groen uit en biedt ruimte voor planten en soms ook kleine dieren.
- Lagere kosten voor gemeenten, omdat minder riolering nodig is of uitbreiding uitgesteld kan worden.
- Verkoeling in de buurt, omdat beplanting en vochtige bodem de omgeving koeler houden bij warm weer.
Nadelen en valkuilen
Een wadi werkt alleen goed als de bodem voldoende doorlatend is en het ontwerp klopt. Staat het water na een regenbui nog dagen later in de wadi, dan werkt de infiltratie niet naar behoren. Dat kan leiden tot stankoverlast, muggenplaag of in extreme gevallen schade aan aangrenzende funderingen. Regelmatig onderhoud is noodzakelijk: de bodem kan dichtslibben door bladeren, fijn zand of andere vervuiling, waardoor de infiltratiecapaciteit afneemt.
Een ander punt om rekening mee te houden is vervuild water. Als een wadi regenwater opvangt van een drukke weg, kan dat water olie, metalen of andere stoffen bevatten. In dat geval is het niet wenselijk dat dit water ongefilterd in de bodem zakt. Voor zulke situaties zijn speciale filters of bezinkputten beschikbaar die het water eerst zuiveren.
Wadi of infiltratiekrat: wat is het verschil?
Een infiltratiekrat is een kunststof systeem dat ondergronds water opslaat en laat wegzakken. Een wadi doet in principe hetzelfde, maar bovengronds en zichtbaar. Het grote voordeel van een wadi is de groene uitstraling en de combinatie met biodiversiteit. Een infiltratiekrat neemt geen ruimte in boven de grond en is daardoor handig op plekken met weinig ruimte, maar draagt niet bij aan vergroening of verkoeling. Voor bewoners en gemeenten die zowel wateropvang als een groene inrichting willen, is een wadi de logischere keuze.
Een wadi is een eenvoudige maar doeltreffende manier om regenwater op te vangen en de bodem aan te vullen, zowel in een woonwijk als in je eigen achtertuin. Let bij de aanleg vooral op de doorlatendheid van de bodem, een goede overloopvoorziening en regelmatig onderhoud. Dan heb je er jarenlang profijt van, bij droogte én bij piekbuien.
