Voor een wadi heb je planten nodig die zowel langdurige droogte als tijdelijke wateroverlast overleven. Dat is een bijzondere combinatie, want de meeste tuinplanten kunnen het ene of het andere aan, maar niet allebei. Gelukkig zijn er vaste planten die precies geschikt zijn voor deze wisselende omstandigheden, en de keuze is groter dan de meeste mensen denken.
Wat maakt een plant geschikt voor een wadi?
Een wadi is een greppel of laagte in de tuin of openbare ruimte die regenwater opvangt en langzaam laat wegzakken. Soms staat hij kurkdroog, soms staat hij enkele dagen blank. Planten die hier goed gedijen, hebben een paar dingen gemeen: ze hebben een diep wortelstelsel waarmee ze droogteperiodes doorstaan, en ze verdragen tijdelijke zuurstofgebrek aan de wortels wanneer het water hoog staat.
Veel vaste planten en grassen vallen in deze categorie. Bomen en struiken kunnen ook geschikt zijn, maar bij een particuliere wadi kijk je meestal naar vaste planten en grassen die niet te groot worden en die het talud goed vasthouden. Een stevige beworteling is daarbij een voordeel, want een wadi is gevoelig voor erosie als de oevers kaal blijven.
De beste wadi planten op een rij
Hieronder vind je een overzicht van beproefde soorten, ingedeeld op type. Alle genoemde planten verdragen zowel tijdelijke wateroverlast als droge periodes.
Grassen en grassachtigen
- Molinia caerulea (pijpenstrootje): een inheems gras dat van nature in natte heidevelden groeit. Beweegt mooi in de wind en kleurt goudgeel in de herfst. Verdraagt natte en droge omstandigheden uitstekend.
- Carex pendula (hangende zegge): vormt stevige polletjes met lange, hangende aren. Houdt van vochtige plekken maar overleeft ook drogere periodes. Goed voor schaduwrijke wadis.
- Deschampsia cespitosa (ruwe smele): een fijn gras met luchtige pluimen. Groeit van nature langs slootkanten en in natte graslanden. Verdraagt wateroverlast goed.
- Calamagrostis acutiflora ‘Karl Foerster’: een rechtopstaand pluimgras dat al vroeg in het seizoen bloeit. Verdraagt korte natte periodes en blijft mooi tot ver in de winter.
Vaste planten
- Lythrum salicaria (kattenstaart): een inheemse plant met paarsroze bloempieken. Bloeit lang en trekt veel insecten aan. Groeit van nature op oeverzones en is daarmee een ideale wadiplant.
- Filipendula ulmaria (moerasspirea): vormt brede polletjes met pluizige witte bloemen. Ruikt aangenaam en is inheems. Verdraagt langdurige natte periodes beter dan de meeste andere vaste planten.
- Iris sibirica (siberische lis): een elegante lis met blauwe of paarse bloemen. Robuuster dan de gewone gele lis en verdraagt zowel droogte als korte overstroming. Goede keuze voor de middenmoot van de wadi.
- Persicaria amplexicaulis (doorgroeide duizendknoop): een snelle groeier met rode bloempieken die maandenlang doorbloeien. Verdraagt wisselende bodemvochtigheid goed en vult een wadi snel in.
- Geranium pratense (beemdooievaarsbek): een stevige ooievaarsbek die op natte, voedselrijke bodems gedijt. Bloeit blauwpaars en zaait zichzelf gemakkelijk uit.
- Eupatorium cannabinum (koninginnekruid): een hoge, pluizige plant die tot 150 cm kan worden. Inheems, geliefd bij vlinders en bijen, en van nature thuis op vochtige, ruige plekken.
Planten voor de oever versus het midden van de wadi
Niet elke plek in een wadi heeft dezelfde omstandigheden. Het midden staat het langst blank en is het natst. De oevers drogen sneller op. Het loont om daar bij de plantkeuze rekening mee te houden.
| Locatie | Omstandigheden | Geschikte planten |
|---|---|---|
| Midden van de wadi | Lang nat, soms langdurig water | Lythrum salicaria, Filipendula ulmaria, Carex pendula |
| Oevers en talud | Wisselend nat en droog | Molinia caerulea, Iris sibirica, Persicaria amplexicaulis |
| Rand van de wadi | Overwegend droog, incidenteel nat | Calamagrostis ‘Karl Foerster’, Geranium pratense, Eupatorium cannabinum |
Inheemse soorten verdienen de voorkeur
Bij de keuze van wadi planten is het een goed idee om zoveel mogelijk inheemse soorten te kiezen. Inheemse planten zijn hier van nature thuis, passen in het lokale ecosysteem en ondersteunen insecten, vlinders en vogels beter dan uitheemse siervarianten. Soorten als Lythrum salicaria, Filipendula ulmaria en Eupatorium cannabinum scoren daarin hoog. Ze zijn ook makkelijk te vinden bij gespecialiseerde kwekers en relatief goedkoop in aanschaf.
Let wel op met bepaalde uitheemse soorten die sterk woekeren. Japanse duizendknoop (Reynoutria japonica) en grote waternavel (Hydrocotyle ranunculoides) zijn verboden of sterk af te raden in openbaar gebied. Persicaria amplexicaulis, de doorgroeide duizendknoop, is een andere soort en vormt geen probleem.
Praktische tips bij het planten
Plant vaste planten bij voorkeur in het voorjaar of de vroege herfst, zodat ze kunnen wortelen voordat de droge zomer begint. Geef ze het eerste seizoen regelmatig water als het lang droog blijft, ook al zijn het uiteindelijk droogtetolerante soorten. Een pas geplante plant heeft tijd nodig om een diep wortelstelsel te ontwikkelen.
Groepsplanting werkt beter dan losse exemplaren. Drie tot vijf planten van dezelfde soort bij elkaar geven een rustiger beeld en versterken de erosiebestrijding op het talud. Een mengsel van grassen en bloeiende vaste planten geeft het beste resultaat: de grassen houden de bodem vast, de bloeiende planten trekken insecten aan en zorgen voor kleur door het seizoen.
Bemesting is in de meeste gevallen niet nodig. Een wadi ontvangt al voedingsstoffen via het afstromende regenwater. Te veel voedingstoffen bevorderen juist ongewenste ruige kruiden die de wenselijke soorten weggaan drukken. Houd de wadi de eerste jaren wel in de gaten en verwijder invasieve onkruiden voordat ze de overhand nemen.
