Groenten zijn niet meer weg te denken uit een gezond leven. Of je ze nu koopt in de supermarkt, plukt op de markt of zelf teelt in de tuin, ze leveren je lichaam de voedingsstoffen die het nodig heeft. Veel mensen weten dat groenten goed voor je zijn, maar weten minder over hoe je ze het beste kweekt, bereidt of bewaart. In deze blog lees je daar alles over, van zaad tot bord.
Waarom groenten zo goed zijn voor je lichaam
Groenten bevatten veel vitamines, mineralen en vezels. Die stoffen helpen je lichaam goed te werken. Vezels zorgen voor een gezonde spijsvertering en geven je een vol gevoel. Vitamines zoals vitamine C en foliumzuur ondersteunen je weerstand en celverdeling. Mineralen zoals kalium en magnesium helpen je spieren en zenuwen. Donkergroene bladgroenten zoals spinazie en boerenkool bevatten veel ijzer. Oranje groenten zoals wortels en pompoen leveren bètacaroteen, dat je lichaam omzet in vitamine A. Hoe gevarieerder je eet, hoe meer verschillende voedingsstoffen je binnenkrijgt. Twee ons per dag is de aanbevolen hoeveelheid volgens het Voedingscentrum, maar meer mag zeker ook.
De juiste grond voor het telen van je eigen oogst
Wie zelf groenten wil verbouwen, begint met de grond. De keuze van de grond hangt af van hoe en waar je kweekt. Wil je zaden voorzaaien binnen, dan gebruik je het beste zaai en stekgrond. Die is luchtig, zodat jonge worteltjes makkelijk kunnen groeien. Wil je potgrond gebruiken, dan kun je die mengen met brekerzand om hem luchtiger te maken. Voor een moestuinbak buiten heb je een andere mix nodig, een die meer voedingsstoffen bevat en vocht goed vasthoudt maar ook laat doorlopen. Tuinaarde of speciale moestuingrond is daar geschikt voor. Goede grond bevat ook organisch materiaal zoals compost, dat de bodem vruchtbaar houdt en het bodemleven stimuleert. De grond is de basis van alles. Zorg je er goed voor, dan beloon je jezelf later met een rijke oogst.
Seizoensgebonden telen en oogsten
Niet alle groenten groeien het hele jaar. Veel soorten zijn gebonden aan een bepaald seizoen. Tomaten, courgettes en paprika’s houden van warmte en groeien het best in de zomer. Prei, kool en knolselderij zijn juist winterharde gewassen die je ook in koude maanden kunt oogsten. Door te letten op het seizoen koop of kwek je producten op hun lekkerst en voedzaamst. Seizoensgroenten bevatten op hun eigen moment ook de meeste smaak, omdat ze op het juiste tijdstip zijn gerijpt. Bovendien is seizoensgebonden eten duurzamer, omdat er minder energie nodig is voor opslag en transport. Een moestuin die je het jaar rond inplant met de juiste gewassen, levert je bijna elke maand wel iets op. Lente, zomer, herfst en winter bieden elk hun eigen aanbod aan lekkere en voedzame producten.
Slim bewaren en bereiden voor de meeste smaak
Na het oogsten of kopen is de manier van bewaren en bereiden belangrijk. Veel mensen wassen groenten al voor ze ze bewaren, maar dat kan schimmelvorming versnellen. Het is beter om ze droog te bewaren en pas vlak voor gebruik te wassen. Bladgroenten blijven langer vers als je ze losjes in een vochtige doek in de koelkast legt. Wortels, uien en aardappelen bewaar je juist buiten de koelkast, op een koele en donkere plek. Bij het bereiden geldt: hoe korter je kookt, hoe meer voedingsstoffen er bewaard blijven. Stomen is een goede methode, omdat de groenten niet in water liggen en daardoor minder vitamines verliezen. Roerbakken gaat snel en geeft veel smaak. Rauw eten kan ook heel lekker zijn, zoals bij komkommer, paprika en radijs. Probeer te variëren in bereidingswijzen, dan blijft het leuk en eet je automatisch gevarieerder.
Veelgestelde vragen
Hoeveel groenten moet je per dag eten?
Het advies is om elke dag minstens 200 gram groenten te eten. Dat is ongeveer twee volle handen. Meer mag ook en heeft geen nadelen. Hoe meer je varieert in soort en kleur, hoe beter je lichaam alle verschillende voedingsstoffen binnenkrijgt.
Welke groenten kun je het beste rauw eten?
Groenten die je goed rauw kunt eten zijn onder andere paprika, komkommer, wortels, radijs, venkel en sugarsnap. Rauwe groenten bevatten soms meer vitamines dan gekookte, omdat hitte bepaalde voedingsstoffen afbreekt. Ze zijn ook lekker als snack tussendoor.
Is diepvriesgroente even voedzaam als verse groente?
Diepvriesgroenten zijn over het algemeen net zo voedzaam als verse groenten, soms zelfs voedzamer. Ze worden vlak na de oogst ingevroren, waardoor vitamines goed bewaard blijven. Verse groenten die lang zijn getransporteerd of opgeslagen hebben soms meer voedingsstoffen verloren dan hun diepvriesvarianten.
Wat is het verschil tussen groenten telen in de volle grond en in een bak?
Telen in de volle grond geeft wortels meer ruimte om diep te gaan en de plant kan beter aan water en voedingsstoffen komen. Telen in een bak of pot is handig als je weinig ruimte hebt, zoals op een balkon. Bij bakken let je goed op de grondkeuze, omdat de wortels niet verder kunnen groeien dan de bak groot is.
