Plassen in de tuin die dagenlang blijven staan, natte kelders of landbouwgrond die na regen te drassig wordt om op te werken: dit zijn allemaal tekenen dat de bodem het water niet snel genoeg afvoert. Drainage is een systeem dat overtollig water uit de bodem afvoert, zodat de grond droog genoeg blijft voor planten, gebouwen of gebruik. Het werkt via buizen, sleuven of grindlagen die het water opvangen en naar een veilige plek leiden.
Hoe werkt een drainagesysteem?
Een drainagesysteem werkt op basis van een eenvoudig principe: water zoekt altijd de laagste weg. Door geperforeerde buizen in de grond te leggen, stroomt overtollig grondwater de buizen in via kleine gaatjes in de wand. Vervolgens wordt het water via de buizen afgevoerd naar een sloot, riool of verzamelput.
De buizen worden meestal schuin gelegd, zodat het water vanzelf in de juiste richting stroomt. Rondom de buizen wordt vaak grind aangebracht. Dit grind zorgt ervoor dat de gaatjes in de buizen niet dichtslibbен met zand of klei, en dat het water makkelijk vanuit de bodem in de buis kan stromen.
Waar gebruik je drainage voor?
Drainage heeft meerdere toepassingen. In tuinen voorkomt het dat gras of planten wegrotten door te veel water. Bij woningen beschermt het de fundering en de kelder tegen optrekkend vocht. In de landbouw zorgt drainage ervoor dat velden snel genoeg drogen na regen, zodat machines er op kunnen rijden en gewassen goed groeien.
Ook bij sportvelden, parkeerterreinen en wegen wordt drainage toegepast. Overal waar de bodem het water niet snel genoeg opneemt, kan een drainagesysteem uitkomst bieden.
Welke soorten drainage zijn er?
Er zijn verschillende manieren om drainage aan te leggen, afhankelijk van de situatie:
- Buisdrainage: de meest gebruikte methode. Geperforeerde buizen worden in de grond gelegd en voeren het water af. Geschikt voor tuinen, landbouw en bouw.
- Greppel- of slootdrainage: open greppels of sloten die het water opvangen en afvoeren. Eenvoudig aan te leggen, maar neemt meer ruimte in beslag.
- Grindkoffer of grindbed: een laag grind onder de grond die water tijdelijk opvangt en langzaam laat wegzakken. Geschikt als er geen afvoerpunt beschikbaar is.
- Franse drain: een combinatie van een grindbed en een drainerende buis, goed bruikbaar langs muren of funderingen.
Wanneer heb je drainage nodig?
Niet elke tuin of elk stuk grond heeft drainage nodig. Je hebt er vooral baat bij als de bodem bestaat uit zware klei, die water slecht doorlaat. Ook op plekken waar het grondwater van nature hoog staat, kan drainage het verschil maken.
Herken je een of meer van de volgende situaties? Dan is drainage waarschijnlijk een goede oplossing:
- Na regen staan er langdurig plassen in je tuin of op je terrein.
- Het gras of de planten groeien slecht of rotten weg.
- De kelder of kruipruimte is vochtig of er staat water in.
- De grond voelt zelfs in droge periodes modderig of zompig aan.
- Landbouwgrond is na regen te lang onbegaanbaar.
Drainage aanleggen: zo pak je het aan
Wil je zelf drainage aanleggen? Volg dan deze stappen als leidraad:
- Stap 1: Bepaal het laagste punt. Dat is het punt waar het water naartoe stroomt en waar de afvoer uitkomt, bijvoorbeeld een sloot of rioolaansluiting.
- Stap 2: Maak een plan. Teken de ligging van de drainagebuizen uit. Buizen lopen meestal in visgraatpatroon of parallelle lijnen naar het afvoerpunt.
- Stap 3: Graaf de sleuven. De diepte hangt af van de situatie, maar drainagebuizen worden vaak op een diepte van zo’n vijftig centimeter tot een meter gelegd.
- Stap 4: Leg grind op de bodem van de sleuf. Dit vormt de basis waarop de drainagebuis rust.
- Stap 5: Leg de geperforeerde buis neer. Zorg voor een lichte helling richting het afvoerpunt, zodat water vanzelf wegstroomt.
- Stap 6: Dek de buis af met grind. Wikkel eventueel een filteromhulling om de buis om dichtslibben te voorkomen.
- Stap 7: Vul de sleuf weer op met grond. Druk de grond goed aan en zorg dat het oppervlak waterdoorlatend blijft.
Drainage laten aanleggen of zelf doen?
Een eenvoudig drainagesysteem in een kleine tuin is voor veel mensen zelf aan te leggen met de juiste materialen en gereedschappen. Gaat het om een grotere oppervlakte, een complexe situatie of drainage rondom een fundering? Dan is het verstandig een specialist in te schakelen. Die kan de bodemgesteldheid beoordelen en een drainagesysteem op maat ontwerpen en aanleggen.
Veelgestelde vragen
Wat is het verschil tussen een drainagebuis en een gewone pvc-buis?
Een drainagebuis heeft kleine gaatjes of sleuven in de wand, zodat grondwater de buis in kan stromen. Een gewone pvc-buis is gesloten en voert alleen water af dat er al inzit. Voor drainage heb je altijd een geperforeerde buis nodig.
Hoe weet ik of mijn bodem een drainageprobleem heeft?
Als na regen plassen langdurig blijven staan, de grond voortdurend vochtig of modderig aanvoelt of planten en gras slecht groeien, wijst dit op een slechte waterafvoer. Zware kleigrond heeft dit probleem vaker dan zandgrond, omdat klei water nauwelijks doorlaat.
Heeft drainage ook nadelen?
In droge periodes kan drainage grond sneller uitdrogen dan wenselijk is voor sommige planten. Bovendien kost het aanleggen ervan tijd en geld. In gebieden met weinig neerslag of op goed doorlatende zandgrond is drainage vaak niet nodig en ook niet nuttig.
Kan een drainagesysteem dichtslippen?
Ja, drainagebuizen kunnen na verloop van tijd dichtslippen met zand, klei of wortels. Door een filteromhulling om de buizen te gebruiken en het systeem regelmatig te controleren, beperk je dit risico. Verstopte buizen kun je in veel gevallen doorspoelen met een hogedrukspuit.
