Regenwater afkoppelen betekent dat je het hemelwater van je dak niet langer via het riool afvoert, maar het op eigen terrein opvangt of in de bodem laat zakken. De simpelste manier: zaag de regenpijp laag bij de grond door en leid het water via een steen of lekbak de tuin in. Zo sluit je je woning los van het gemengde rioolstelsel en help je wateroverlast in je straat voorkomen.
Gemeenten stimuleren dit steeds meer, en sommige geven er een vergoeding voor. Toch is het ook gewoon zelf te doen, zonder vakman of grote verbouwing. Hieronder lees je precies hoe het werkt en waar je op moet letten.
Waarom regenwater afkoppelen?
Bij hevige regen raakt een gemengd riool snel vol. Het gevolg: rioolwater stroomt over en komt via putten op straat of zelfs in woningen terecht. Door regenwater af te koppelen verlaag je de druk op dat riool. Tegelijk vul je het grondwater aan, want het water zakt nu in de bodem in plaats van weggespoeld te worden.
Er is ook een praktisch voordeel voor jezelf: je kunt het regenwater opvangen in een regenton of een grotere ondergrondse tank. Dat water gebruik je gratis voor de tuin of het schoonspuiten van tegels. Zeker in droge zomers scheelt dat flink in het waterverbruik.
Stap voor stap regenwater afkoppelen
Je hebt bij de eenvoudigste methode nauwelijks gereedschap nodig. Dit is hoe je te werk gaat:
- Stap 1: controleer het rioolstelsel. Vraag bij je gemeente na of je een gemengd riool hebt (regen en afvalwater door één buis) of een gescheiden stelsel. Bij een gescheiden stelsel is de regenpijp mogelijk al afgekoppeld.
- Stap 2: kies een afvoerplek. Bepaal waar het water naartoe gaat. Denk aan een grindbed, een wadi (lage greppel in de tuin), een regenton of een doorlatende bestrating. Zorg dat het water minstens 3 meter bij de muur vandaan de grond in gaat, zodat je fundering droog blijft.
- Stap 3: zaag de regenpijp door. Zaag de pijp laag bij de grond door, op een hoogte die past bij je afvoeroplossing. Gebruik een metaalzaag of een slijpschijf.
- Stap 4: sluit de riolering af. Stop het stuk pijp dat nog op het riool aansluit met een prop of kap. Anders kunnen rioolgeuren omhoogkomen.
- Stap 5: leg een opleidingssteen of buis aan. Leid het water met een steen, een stuk pvc-buis of een goot naar de gekozen afvoerplek. Een opleidingssteen is een platte steen die het water verspreidt zodat het niet op één plek de grond inklettert.
- Stap 6: test bij de eerste regenbui. Kijk of het water goed wegloopt en niet tegen de muur of fundering staat. Pas de afvoer aan als dat nodig is.
Regenton of infiltratie: wat past bij jou?
Een regenton (meestal 200 tot 300 liter) is de goedkoopste en makkelijkste oplossing. Je plaatst hem onder de regenpijp en sluit hem aan met een aftapkraan en een overloop. Die overloop voert het overtollige water alsnog de tuin in. Een ton vult zich bij een bui van een paar millimeter op een gemiddeld dak al helemaal. Let er wel op dat je de ton afdekt; stilstaand water trekt muggen aan.
Heb je een grote tuin of een doorlatende bodem, dan werkt infiltratie nog beter. Je graaft een grindkuil of legt een wadi aan. Het water zakt langzaam weg en vult het grondwater aan. Dit vraagt wel meer werk vooraf, maar je hoeft nergens aan te denken zodra het klaar is.
Vergunning en subsidie
Voor het afkoppelen van je regenpijp heb je in de meeste gevallen geen vergunning nodig. Toch is het slim om even bij je gemeente te informeren, zeker als je een ondergrondse tank of een grotere infiltratievoorziening wilt aanleggen.
Veel gemeenten geven een vergoeding voor het afkoppelen, soms een vast bedrag per vierkante meter afgekoppeld dakoppervlak. De hoogte verschilt per gemeente. Vraag dit na via de website van je gemeente of het Milieu Centraal-overzicht van gemeentelijke subsidies. In sommige gevallen regelt de gemeente de afkoppeling zelfs gratis via een wijkproject.
Wanneer is afkoppelen juist niet verstandig?
Op een kleibodem zakt water nauwelijks weg. Als je toch probeert te infiltreren, sta je na elke bui met een waterplas in de tuin. Test eerst of de bodem doorlatend is: graaf een kuil van 30 centimeter diep, vul hem met water en kijk of het binnen een uur wegzakt. Zo niet, dan is een regenton of een afvoer naar oppervlaktewater (sloot of vijver) beter.
Kijk ook of je dak en dakgoot schoon zijn. Mos, bladeren en vogelpoep komen mee in het water. Voor tuinirrigatie is dat prima, maar drink het water nooit en gebruik het niet voor moestuingewassen die je rauw eet.
Regenwater afkoppelen is in de meeste situaties een eenvoudige klus van een middag. Je vermindert de belasting op het riool, spaart grondwater en hebt gratis water voor de tuin. Begin klein met een regenton, en breid uit als je ziet dat het bevalt.
