Een regenwatertank is een opslagvat waarmee je regenwater opvangt en hergebruikt voor toepassingen als toiletspoeling, wasmachine, tuinirrigatie of het wassen van de auto. Dat spaart drinkwater en verlaagt je waterrekening. Tegelijk verminder je de belasting op het riool bij hevige regenval. Of je nu net begint met oriënteren of al weet dat je er een wil aanschaffen: dit artikel legt uit hoe zo’n tank werkt, welke keuzes je maakt en waar je op moet letten.
Hoe werkt een regenwatertank?
Regenwater van je dak wordt via de dakgoot en een regenwaterfilter naar de tank geleid. De filter houdt grof vuil zoals bladeren en zand tegen. In de tank bezinkt fijn stof naar de bodem. Via een drijvende afzuigkop wordt het helderste water, vlak onder het wateroppervlak, opgepompt naar de tappunten in huis of in de tuin. Overschot stroomt via een overloop weg, het liefst naar een infiltratieput of oppervlaktewater.
Omdat regenwater geen drinkwaterkwaliteit heeft, mag het leidingwerk voor regenwater nooit gekoppeld worden aan het drinkwaternetwerk. In de praktijk wordt dit opgelost met een apart buizensysteem en een duidelijk onderscheid in kleuren of labels. Bij een goed geïnstalleerd systeem hoef je daarna nauwelijks iets te doen: de pomp schakelt automatisch in en meld je wanneer de tank leeg is, zodat je kunt omschakelen op leidingwater.
Ondergrondse of bovengrondse regenwatertank?
Bovengrondse tanks zijn goedkoper en makkelijker te plaatsen, maar nemen ruimte in en kunnen bevriezen in de winter. Ze zijn geschikt als je alleen water wil bijhouden voor de tuin en het volume beperkt kan blijven, denk aan 500 tot 1.000 liter. Ze vallen ook op in het tuinlandschap.
Een ondergrondse regenwatertank is de gangbare keuze voor huishoudelijk gebruik. Hij gaat volledig de grond in, staat altijd op een constante temperatuur en heeft geen last van algengroei door lichtinval. De capaciteit loopt uiteen van zo’n 1.500 liter voor een kleine toepassng tot 10.000 liter of meer voor grote percelen of meergezinswoningen. Het plaatsen vraagt om graafwerk en een geschikte bodemgesteldheid, maar de tank is daarna nagenoeg onderhoudsloos.
Welke capaciteit heb je nodig?
De benodigde inhoud hangt af van het dakoppervlak, de hoeveelheid neerslag in jouw regio en het verbruik. Een vuistregel: reken op 20 tot 30 liter per vierkante meter dakoppervlak als richtcapaciteit voor een seizoensbuffer. Voor een gemiddeld rijtjeshuis met een dak van 80 m² en gebruik voor toilet en wasmachine is een tank van 3.000 tot 5.000 liter een praktisch startpunt.
Reken je verbruik ook even door: een doorsnee gezin van vier personen spoelt de wc ruwweg 30 tot 40 keer per dag door, wat neerkomt op zo’n 150 tot 200 liter per dag. Een wasmachinebeurt kost gemiddeld 50 tot 80 liter. Op jaarbasis kan het totale regengebruik voor zo’n gezin oplopen tot 50.000 liter, maar de opvang is afhankelijk van hoe lang en hoeveel het regent. Een te kleine tank leopt snel over in natte periodes en is snel leeg na droge weken.
Materialen: beton, kunststof of polyethyleen?
Betonnen tanks zijn zwaar en sterk, maar relatief duur en moeilijker te plaatsen. Ze kunnen licht poreus worden na jaren, wat lekt. Kunststof tanks van polyethyleen (PE) zijn tegenwoordig het meest gangbaar: licht van gewicht voor transport, bestand tegen gronddruk en verkrijgbaar in veel maten. Ze zijn ook bestand tegen worteldoorgroei en chemische invloeden uit de bodem. Glasvezel is een derde optie: sterk en licht, maar prijziger dan PE.
Let bij de keuze op de SN-klasse (stijfheidsklasse). Voor een ondergrondse regenwatertank onder een oprit of parkeerplaats heb je een hogere SN-klasse nodig dan in een border of grasveldje.
Plaatsing: waar moet je rekening mee houden?
Controleer voor de plaatsing de grondwaterstand. Een hoge grondwaterstand kan de tank optillen als hij leeg is, het zogenoemde opdrijven. Sommige tanks worden daartegen geborgd met verankeringsbanden of door hem vol water te laten staan bij een langdurige droogteperiode. Raadpleeg de productspecificaties of een installateur als de grondwaterstand in jouw situatie hoog ligt.
In België is een regenwatertank bij nieuwbouw en bepaalde verbouwingen wettelijk verplicht. In Nederland bestaat die verplichting op nationaal niveau (nog) niet, maar sommige gemeenten stimuleren de aanleg via subsidies of vragen ernaar bij omgevingsvergunningen. Informeer bij jouw gemeente of er lokale regels of vergoedingen gelden.
Kosten van een regenwatertank
De prijs van de tank zelf hangt sterk af van het volume en het materiaal. Naar schatting (2026) kost een PE-tank van 3.000 liter inclusief drijvende afzuigkop en overloopset ruwweg 400 tot 700 euro. Grotere tanks van 5.000 tot 10.000 liter kosten naar schatting 700 tot 1.500 euro voor het vat alleen. Daar bovenop komen de kosten voor graafwerk, zandbed, levering, pomp en het binnenhuis installatiewerk. De totale installatiekosten voor een compleet systeem liggen in de meeste gevallen tussen de 2.000 en 4.500 euro, afhankelijk van de complexiteit.
De terugverdientijd hangt af van je waterverbruik en de prijs van drinkwater bij jou. Bij een gemiddelde drinkwaterprijs en een gezin dat regenwater ook voor de wasmachine gebruikt, is een terugverdientijd van tien tot vijftien jaar realistisch, maar dat is geen garantie. Kijk ook naar niet-financiële voordelen: minder rioolbelasting en een buffer in periodes van watertekort.
Veelgestelde vragen over de regenwatertank
Is een regenwatertank moeilijk te onderhouden? Nee. Filter de inlaat schoon houden is de belangrijkste taak, normaal twee keer per jaar volstaat. De tank zelf hoef je zelden of nooit te reinigen als het systeem goed is aangelegd.
Mag regenwater in de wasmachine? Ja, regenwater is zacht water en werkt goed in de wasmachine. Je kunt minder wasmiddel gebruiken. Gebruik altijd een fijnfilter voor de machine om sediment te weren.
Wat als de tank leeg is? Een automatisch bypasssysteem schakelt dan over op leidingwater. Je merkt er niets van in gebruik.
Kan ik regenwater drinken? Nee, regenwater is geen drinkwater. Het bevat bacteriën en vervuiling van het dak. Gebruik het alleen voor niet-drinkbare toepassingen.
Of je nu kiest voor een kleine tank voor de tuin of een groot ondergronds systeem voor heel het huishouden: let op de capaciteit ten opzichte van je dak en verbruik, kies een tank die past bij de grondgesteldheid en laat het systeem aansluiten door een erkend installateur. Vraag ook altijd even na of jouw gemeente een subsidie biedt, want dat kan de investering een stuk aantrekkelijker maken.
